Babaeski’ye bağlı Büyükmandıra Beldesi, Balkan geleneği “Koleda”yı bu yıl da festival tadında kutladı. Maskeler, beyaz çarşaflar, davul-zurna, Koleda ateşi ve paylaşılan kabak tatlıları… Binlerce kişinin akın ettiği şenlik, Keşan’ın 24–26 Ocak’ta yapılacak “Bocuk Gecesi” öncesi Trakya’da kışın en soğuk gecesine sıcak bir birliktelik kattı.

Bin yıllık iz: Kötü ruhlardan arınma, dayanışma ve paylaşma

Balkan coğrafyasında farklı adlarla bilinen Koleda, Trakya’da özellikle kışın en sert günlerinde “kötü ruhları kovma” ve “bereketi çağırma” inancıyla yaşatılıyor. Büyükmandıra’da gelenek; komşuluk, paylaşma ve dayanışma kültürünü öne çıkaran bir şenlik atmosferiyle sürdürülüyor.

Maskeler takıldı, yüzler boyandı, beyaz çarşaflar giyildi

Akşam saatlerinde toplanan kalabalık, Koleda ateşinin yakılmasıyla birlikte sokaklara yayıldı. Gençler ve çocuklar; yüzlerini boyayıp maskelerini taktı, beyaz çarşaflarını giydi. Gelenek gereği bazı gruplar, evlerin camlarına vurup “anımsatıcı” korkutmalarla mahalleliyi oyuna dahil etti; sokaklar davul-zurna ve tezahüratlarla şenlendi.

“Kışın en soğuk gününde sıcacık bir atmosfer”

Etkinliğin açılışında konuşan Büyükmandıra Belediye Başkanı Ersan Çölgeçen, Koleda’nın yalnızca “kötü ruhlardan arınma” değil, nesiller arası bir kültür aktarımı olduğunun altını çizdi:
“Beldemizin binlerce yıllık Koleda geleneğini hep birlikte yaşatıyoruz. Bu kadim miras, birlik, paylaşım ve dayanışma ruhunu tazeliyor. Kabak tatlılarımızı komşularımızla paylaşıyor; sokaklarımızı coşku ve eğlenceyle dolduruyoruz. Kışın en soğuk gününde sıcacık bir atmosfer oluşturuyoruz.”

“Köyümüzü tanıtıyoruz”: Katılımcıların ortak duygusu

Şenliğe ilk kez katılan Çisem Sünter, “Koleda’nın bir Balkan geleneği olduğunu biliyordum; atmosfer harika, eğlence gece boyu sürüyor” dedi. Asya Sünter ise “Makyajlarımızı yaptırdık, taçlarımızı aldık, günün anısını fotoğraflarla ölümsüzleştiriyoruz” sözleriyle heyecanını paylaştı.
Bölge sakini Ezel Gündoğan, Koleda’nın yöre tanıtımı için önemine vurgu yaptı: “Son yıllarda katılım çok arttı. Hem yabancılarla tanışıyoruz hem de köyümüz, kültürümüz daha çok biliniyor.”

Ritüelin kalbi: Koleda ateşi

Gecenin merkezinde, arınmayı ve birlikteliği simgeleyen büyük ateş yer aldı. Ateşin etrafında halk oyunları oynandı, ritmik ezgilerle tempo tutuldu. Gençlerin “kapı ve camlara vurma” oyunu gecenin ilerleyen saatlerinde de sürdü; mahalleli, esprili korkutmalar eşliğinde kutlamaya katıldı.

Yöresel tatlarla ısınan gece

Sokak standlarında ikramlar, evlerde paylaşılan kabak tatlıları ve tencerelerden taşan mısır-buğday kokuları, şenliği “komşuluk sofrası”na dönüştürdü. Büyükler hikâyeler anlattı, çocuklar oyunlar oynadı; farklı kuşaklar aynı geleneğin etrafında buluştu.

Koleda’dan Bocuk’a: Trakya’da kış takvimi

Keşan’ın köklü “Bocuk Gecesi” etkinlikleri bu yıl 24–26 Ocak’ta yapılacak. Yüz boyama, beyaz kıyafet, balkabağı ve “Bocuk” temalı gösteriler, Koleda’nın ardından Trakya kışının bir başka kültürel durağı olacak.

Geleneği yarına taşımak

Büyükmandıra’daki Koleda, yalnızca bir “korkutma oyunu” değil; ortak hafızayı, komşuluğu ve paylaşmayı diri tutan bir kültür köprüsü. Maskeler, ateş, kabak ve sokak neşesi; kışın soğuğunu unutturup Trakya’nın sıcak yüzünü bir kez daha ortaya koydu.

Koleda, Bocuk ve Halloween: Aynı ağacın üç dalı

Uzmanlar, Koleda, Bocuk ve Batı’daki Halloween’in aynı kökten geldiğini söylüyor. Hepsi Avrupa’nın “kışa giriş” geleneğine dayanır. İnanç şudur: Kış başında kötü ruhlar uzaklaşsın, bereket ve birlik artsın. Bu yüzden yüzyıllardır benzer şeyler yapılır: Kılık değiştirilir, yüz boyanır, kapılar çalınır, ateş yakılır, kabak öne çıkar. Orta Çağ’da Batı’da bu gelenek Azizler Yortusu arifesine bağlanıp Halloween’e dönüştü. Balkanlarda ise Koleda adıyla Noel dönemiyle iç içe yaşadı. Rumeli’de komşuluk kültürü bu oyunları yan yana taşıdı. Osmanlı döneminde Müslüman aileler çocuklarını evde tutmak için kabak, mısır, buğday pişirdi; beyaz çarşaf ve küçük “korkutmalar” yerel bir renge büründü. Bugün turistik bir şenlik haline gelse de öz değişmedi: Kötüyü uzak tutmak, iyiliği çağırmak ve mahalleyi bir araya getirmek. Kısacası Koleda, Bocuk ve Halloween, zamanları ve yorumları farklı ama kökü bir olan geleneklerdir.