Trakya Politik, Tekirdağ’ın ilçelerini gelişmişlik endeksine göre masaya yatırdı. Buna göre hangi ilçe kaçıncı sırada? Hangi ilçeyi önümüzdeki günlerde güzel günler bekliyor? Hangi ilçeler gelecek için alarm veriyor? Hepsi ve daha fazlası bu dosyada…

TÜİK ADNKS 2025 nüfus verileri ile İlçe SEGE-2022 skorları birlikte okundu. Tablo net: Sanayi–lojistik koridoru büyümeyi sırtlıyor; kırsal eksende ise nüfus kaybı “insani gelişme” riskini büyütüyor. İlçelerin önümüzdeki yıllarda gelişimi, eğitim–sağlık–gelir üçlüsünü güçlendirecek planlı yatırımlara ve yaşam kalitesini koruyacak altyapı hamlelerine bağlı.

Tekirdağ’da ilçeler arası gelişmişlik farkı artık “hissedilen” bir olgu değil; rakamların doğrudan söylediği bir gerçek. Bir yanda Çorlu, Süleymanpaşa ve Çerkezköy gibi yüksek SEGE skorlarıyla öne çıkan, nüfus artışını sürdüren merkezler var. Öte yanda Hayrabolu ve Malkara gibi nüfus kaybeden, sosyoekonomik kırılganlık riski artan ilçeler bulunuyor.

Bu dosyada iki temel gösterge bir araya getirildi:
Birincisi, ilçeleri çok sayıda değişkenle ölçen resmî sosyoekonomik endeks olan SEGE-2022’nin sıra ve skorları. İkincisi ise 2024’ten 2025’e nüfus değişimi. Ayrıca okurun tabloyu Tekirdağ içinde daha kolay kıyaslayabilmesi için, SEGE skoru ve nüfus momentumu birlikte değerlendirilerek İGE-Proksi (0–1) ölçeğinde karşılaştırmalı bir gösterge de eklendi. Bu gösterge “resmî HDI” değildir; Tekirdağ ilçeleri arasında kıyas yapmayı kolaylaştıran analitik bir ölçüttür.

Rakamların Özeti: Büyüme Aynı Hatta Toplanıyor

Tabloya bakıldığında iki çizgi açık biçimde beliriyor.

Birinci çizgi, sanayi–lojistik ekseni. Çorlu, Çerkezköy ve Kapaklı; hem nüfus artışında hem de üretim-istihdam kapasitesinde çekim merkezi olmayı sürdürüyor. Marmaraereğlisi ise görece küçük nüfusuna rağmen yüzdesel büyümede dikkat çekiyor.

İkinci çizgi, kırsal risk ekseni. Malkara ve Hayrabolu’da nüfus düşüşü var. Bu düşüş, sadece demografik bir veri değil; eğitimde devamlılık, sağlık hizmetine erişim, istihdamın niteliği ve yerel gelir kapasitesi gibi “insani gelişme” başlıklarını orta vadede doğrudan etkileyen bir işaret.

Tekirdağ İlçeleri: SEGE-2022 + Nüfus Momentumu + İGE-Proksi Tablosu

Aşağıdaki tabloda veriler eksiltilmeden verilmiştir.

Gelişmişlikte İlk Üç: Çorlu, Süleymanpaşa, Çerkezköy

Çorlu, hem SEGE skoruyla hem de nüfus artışıyla Tekirdağ’ın “çekim motoru” görünümünde. Bu tablo, işgücü piyasasının büyüdüğünü gösteriyor; ancak büyümenin insani gelişmeye dönüşmesi için konut, ulaşım, çevre ve eğitim kapasitesinin aynı hızla artması kritik.

Süleymanpaşa, idari merkez olmanın getirdiği kamu hizmetleri ve kent içi imkanlarla istikrarlı bir çizgide. Gelişimini sürdürmesi, hizmet ekonomisini çeşitlendirecek nitelikli istihdam alanları ve yaşam kalitesi yatırımlarıyla mümkün.

Çerkezköy, üretim ve istihdam gücüyle öne çıkarken; hızlı büyümenin oluşturduğu altyapı ve sosyal donatı baskısını yönetebilirse ilçenin önümüzdeki yıllarda daha üst bir gelişmişlik bandına çıkma potansiyeli bulunuyor.

Hızlı Büyüyenler: Kapaklı ve Marmaraereğlisi

Kapaklı, yüksek nüfus artışıyla dikkat çekiyor. Ancak SEGE skorunun görece düşük kalması, “hızlı büyüme–sosyal kapasite açığı” riskini işaret ediyor. Eğitim altyapısı, sağlık erişimi, kent içi ulaşım ve planlı konut üretimi kapasitesi artırılmazsa büyüme refaha dönüşmekte zorlanabilir.

Marmaraereğlisi, yüzdesel artışta öne çıkan ilçe. Bu artışın sürdürülebilir olması; kıyı baskısını yönetebilen, altyapıyı güçlendiren ve mevsimsellik etkisini azaltan bir yerel kalkınma modeliyle mümkün.

Alarm Veren Hat: Malkara ve Hayrabolu

Malkara ve Hayrabolu için tabloda iki veri yan yana duruyor: nüfus azalışı ve daha düşük gelişmişlik kademesi. Bu ikili, orta vadede “genç göçü–hizmet maliyeti artışı–ekonomik daralma” döngüsünü tetikleyebilir.

Bu döngüyü kıracak ana başlıklar net: tarımda katma değer, yerel sanayi ile entegrasyon, kooperatifçilik ve mesleki beceri programları. Aksi halde nüfus kaybı, eğitim ve sağlık kapasitesini de aşağı çekerek insani gelişme göstergelerini olumsuz etkileyebilir.

İlçe İlçe “Gelecek Yıllar” Patikası: Kim Nasıl Yükselir?

Önümüzdeki dönemin fotoğrafı, ilçelerin üç farklı gelişim rotasına ayrıldığını gösteriyor:

1) Sanayi–lojistik koridoru (Çorlu–Çerkezköy–Kapaklı–Ergene):
Bu hattın gelişimi sürecek; fakat sürdürülebilirlik “nitelikli işgücü” ve “yaşam kalitesi altyapısı” ile ölçülecek. Yani yalnız üretim artışı yetmeyecek; eğitim, sağlık erişimi, konut ve ulaşım aynı anda güçlendirilmeli.

2) Merkez ve hizmet ekonomisi (Süleymanpaşa):
Merkez ilçe, kamu hizmetleri ve kent ölçeğinde yaşam kalitesi üzerinden büyüyecek. Genç nüfusu kentte tutacak yeni ekonomik alanlar (kültür, turizm, yaratıcı endüstriler, hizmet sektörü derinliği) bu rotanın ana kaldıraçları.

3) Kırsal ve kıyı ilçeleri (Malkara–Hayrabolu–Şarköy–Saray–Muratlı):
Burada belirleyici unsur “katma değer”. Kıyı ilçelerinde turizmin mevsimsellikten kurtarılması, kırsalda tarımın markalı ürün ve işleme kapasitesiyle güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi durumda nüfus kaybı ve hizmet erişimi sorunları derinleşebilir.

Rakamlar Bir Uyarı, Aynı Zamanda Bir Yol Haritası

Tekirdağ’ın ilçeleri aynı il sınırı içinde olsa da, gelişmişlik ve büyüme hızı bakımından farklı dünyalarda yaşıyor. Tablo, büyümenin belirli bir hatta toplandığını; kırsal eksende ise riskin büyüdüğünü söylüyor. Önümüzdeki yılların başarısı, büyüyen ilçelerde yaşam kalitesini korumaya; nüfus kaybeden ilçelerde ise katma değer ve hizmet erişimini artırmaya bağlı.