Almanya’da INSA’nın 18–21 Eylül 2026 tarihlerinde yaptığı araştırmada aşırı sağcı AfD % 29,5 ile ilk sıraya yerleşti. Başbakan Friedrich Merz’in merkez sağdaki CDU/CSU ittifakı % 19,5’te kaldı. İktidar ortaklarının toplam desteği % 33’e inerken eylül ayında yapılan eyalet seçimleri de hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Trakya Politik, anketi seçim sonuçları, ekonomik göstergeler ve koalisyon olasılıklarıyla birlikte inceledi.

Almanya’da siyasi rekabet yeni bir eşiğe ulaştı. Araştırma şirketi INSA’nın 2.004 kişiyle gerçekleştirdiği son ankette AfD (Almanya için Alternatif) % 29,5 oy oranına çıktı. Aşırı sağda konumlanan parti, bir önceki ölçüme göre yarım puan yükseldi.

Başbakan Friedrich Merz’in liderliğindeki CDU (Hristiyan Demokrat Birlik) ile yalnızca Bavyera’da seçime giren kardeş partisi CSU’nun (Hristiyan Sosyal Birlik) oluşturduğu merkez sağ ittifak ise yarım puan gerileyerek % 19,5’e indi. AfD ile CDU/CSU arasındaki fark 10 puana ulaştı. Almanya Federal Siyasi Eğitim Merkezi, AfD’nin siyasi çizgisini sağ popülizmden aşırı sağa uzanan bir konumda değerlendiriyor.

INSA, araştırmanın azami hata payını ±2,5 puan olarak açıklıyor. Bu nedenle partilerin bir haftada yarım puan yükselmesini veya düşmesini kesin bir seçmen hareketi olarak okumak doğru değil. Fakat iki büyük parti arasındaki 10 puanlık fark, son genel seçimden bu yana ortaya çıkan değişimi anlamak açısından önemli.

2025 seçimindeki üstünlük tersine döndü

Şubat 2025’teki federal seçimde CDU/CSU toplam % 28,6, AfD ise % 20,8 oy aldı. CDU/CSU’nun AfD karşısında yaklaşık 7,8 puanlık üstünlüğü vardı. Bugünkü ankette AfD 10 puan önde. Seçim sonucu ile anket verisi aynı türden ölçümler olmadığı için buradan doğrudan bir oy geçişi hesabı çıkarılamaz. Yine de iki parti arasındaki siyasi mesafenin yön değiştirdiği açık.

Merz hükümeti açısından bir başka gösterge, koalisyonun toplam oy oranı. İktidarın diğer ortağı SPD (Almanya Sosyal Demokrat Partisi) ankette % 13,5 destek buluyor. CDU/CSU ile SPD’nin toplamı % 33 ediyor. Bu oran, AfD’nin tek başına aldığı desteğin yalnızca 3,5 puan üzerinde. İki hükümet ortağı 2025 federal seçiminde birlikte yaklaşık % 45 oy almıştı.

Anket, hükümetin mevcut parlamentodaki çoğunluğunu kaybettiği anlamına gelmiyor. Bugünkü hükümetin sandalye sayısını 2025 seçimi belirledi. Araştırma, Almanya’da şimdi bir seçim yapılsa seçmen tercihlerinin nasıl şekillenebileceğine ilişkin bir ölçüm sunuyor.

Eyalet seçimleri Merz üzerindeki baskıyı artırdı

Anket, Almanya’da üç eyalet seçiminin gündemi belirlediği bir dönemde yayımlandı. Saksonya-Anhalt’ta 6 Eylül’de yapılan seçimi AfD birinci tamamladı. Sonucun ardından Federal Meclis’te konuşan Merz, seçmenin kendisine de bir mesaj verdiğini kabul etti ve hükümetin reform programını savundu.

20 Eylül’de Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde yapılan seçimde AfD, geçici resmî sonuçlara göre % 38,2 oyla birinci oldu. SPD % 35,5 ile ikinci sırada yer aldı. CDU ise % 4,9 oy alarak eyalet parlamentosunun dışında kaldı. Başbakanın partisinin bir eyalette baraj altında kalması, ulusal anketteki gerilemeyi daha da dikkat çekici hale getirdi.

Aynı gün Berlin’de farklı bir sonuç ortaya çıktı. Die Linke (Sol Parti) % 25,7 ile seçimi birinci tamamladı. Demokratik sosyalist çizgideki partiyi % 18,8 ile CDU izledi. AfD % 16,3, Bündnis 90/Die Grünen (Birlik 90/Yeşiller) % 14,3, SPD ise % 12,1 oy aldı.

Bu sonuçlar, iktidar partilerine yönelik hoşnutsuzluğun her bölgede aynı siyasi adrese yönelmediğini gösteriyor. AfD Mecklenburg-Vorpommern’da birinci olurken Berlin’de birinciliği Sol Parti kazandı. Eyaletlerin ekonomik yapısı, adayları ve yerel gündemleri farklı olduğu için bu sonuçlar doğrudan federal seçimin tahmini olarak kullanılamaz.

INSA anketinin saha çalışması 18–21 Eylül arasında yapıldı. Dolayısıyla 20 Eylül eyalet seçimlerinden önce ve sonra verilen yanıtları birlikte içeriyor. Eyalet sonuçlarının ankete ne ölçüde yansıdığı, açıklanan verilerden ayrıca hesaplanamıyor.

Ekonomi, reformlar ve göç tartışmanın merkezinde

AfD’nin oy artışını tek bir konuya bağlamak mümkün değil. Yayımlanan anket verileri yalnızca partilerin oy oranlarını gösteriyor, seçmenlerin hangi gerekçeyle tercih değiştirdiğini açıklamıyor. Ancak Almanya’daki siyasi tartışmanın başlıkları belli: ekonomik gelecek, iş güvencesi, hayat pahalılığı, emeklilik reformu, göç ve enerji politikası.

Federal İş Ajansı’nın verilerine göre Ağustos 2026’da Almanya’da kayıtlı işsiz sayısı 3 milyon 61 bine, işsizlik oranı % 6,5’e ulaştı. Kurum, iş gücü talebinin zayıf kaldığını bildirdi. Federal İstatistik Dairesi ise ağustos ayındaki yıllık enflasyonu % 2,9 olarak açıkladı. Bu veriler AfD’nin neden yükseldiğini tek başına kanıtlamıyor. Fakat seçmenin ekonomik güvence ve gelecek beklentisi üzerine yürüyen tartışmaların zeminini gösteriyor.

Merz, Saksonya-Anhalt seçiminin ardından hükümetin reformları neden yapmak istediğini topluma yeterince anlatamadığını kabul etti. Federal Meclis’teki tartışmada AfD hükümetin göç, enerji ve bütçe politikasını hedef aldı. Sol Parti sosyal politikalarda farklı bir yol istedi. Yeşiller ise AfD’nin yükselişine karşı daha güçlü bir demokratik yanıt çağrısı yaptı. Partilerin hükümete itirazları farklı noktalardan geliyor.

SPD ve Yeşiller eşitlendi, Sol Parti çift haneye çıktı

Sosyal demokrat SPD ile çevreci ve ilerici çizgideki Yeşiller ulusal ankette % 13,5’te eşitlendi. SPD, 2025 federal seçimindeki % 16,4’lük oyunun altında görünüyor. Yeşiller ise o seçimde aldığı % 11,6’nın üzerinde bulunuyor. Haftalık yarım puanlık değişimlerden kesin sonuç çıkarmak güç olsa da iki partinin aynı seviyeye gelmesi, merkez soldaki rekabet bakımından dikkat çekiyor.

Sol Parti’nin % 10,5’lik anket sonucu da 2025 seçimindeki % 8,8’lik oyunun üzerinde. Berlin’deki birincilik, partinin bazı bölgelerde daha güçlü bir alternatif olabildiğini gösterdi. Bununla birlikte Berlin sonucu bütün Almanya’ya aynen uygulanamaz.

Siyasi tabloda dikkat çeken nokta şu: Merkez sağdaki CDU/CSU ile sosyal demokrat SPD güç kaybederken seçmen desteği yalnızca AfD’de toplanmıyor. Yeşiller ve Sol Parti de muhalefet alanında etkili konumlarını koruyor. Almanya’da hem sağda hem solda rekabet sertleşiyor.

AfD birinci olsa bile hükümet kurması kesin değil

AfD’nin ankette açık ara birinci çıkması, tek başına hükümeti kurabileceği anlamına gelmiyor. Almanya’da başbakanın Federal Meclis’te çoğunluk desteği sağlaması gerekiyor. 2025 seçimiyle oluşan 630 sandalyeli parlamentoda çoğunluk için 316 milletvekili gerekli.

Bu nedenle seçimin ardından hükümeti kimin kuracağı, partilerin oy oranlarının yanı sıra hangi partilerin birlikte çalışmayı kabul edeceğine bağlı. CDU/CSU’nun AfD ile iş birliği konusundaki tutumu da bu tartışmanın merkezinde yer alıyor. Birinci parti olmak ile yönetebilecek bir çoğunluk oluşturmak, Almanya siyasetinde iki ayrı mesele.

AfD’nin hükümet dışında kaldığı bir senaryoda daha geniş koalisyonlar gündeme gelebilir. Ancak farklı partileri bir araya getirmek yalnızca sandalye sayılarını toplamakla bitmiyor. Emeklilik, kamu harcamaları, göç, iklim ve dış politika başlıklarında ortak bir program hazırlanması gerekiyor. AfD’nin yükselişi diğer partilerin üzerindeki uzlaşma baskısını artırırken aralarındaki görüş ayrılıklarını ortadan kaldırmıyor.

% 5 barajı bütün koalisyon hesabını değiştirebilir

Ankette FDP (Hür Demokrat Parti) % 4,5 oy alıyor. Liberal parti, federal parlamento için uygulanan genel % 5 barajına yakın. BSW (Sahra Wagenknecht İttifakı – Akıl ve Adalet) ise % 3,5 düzeyinde. BSW ekonomik konularda solda dururken göç ve bazı toplumsal meselelerde daha kısıtlayıcı görüşleriyle klasik sol partilerden ayrılıyor.

Barajın etkisi 2025 seçiminde görüldü. BSW % 4,981 ile parlamentoya giremedi. FDP de % 4,3 oyla Meclis dışında kaldı. Gelecekte yapılacak bir seçimde bu partilerden birinin barajı aşması, yalnızca kendi temsilini sağlamayacak. Diğer partilerin elde edeceği sandalye oranlarını ve mümkün koalisyonları da değiştirecek.

Bugünkü ankette CDU/CSU, SPD ve Yeşillerin toplam oyu % 46,5. Bu rakamdan doğrudan kesin bir sandalye çoğunluğu çıkarılamaz. Hangi küçük partilerin parlamentoya gireceği, oyların eyaletlere dağılımı ve seçim sisteminin kuralları sonuç üzerinde etkili olacak.

Almanya’yı bekleyen asıl siyasi soru

INSA araştırmasının en önemli bulgusu haftalık yarım puanlık hareketler değil. AfD’nin % 29,5’e ulaşması, CDU/CSU’ya 10 puan fark atması ve iktidar ortaklarının toplamının % 33’te kalması, Almanya’nın önündeki hükümet kurma sorununu büyütüyor. Eyalet seçimleri de Merz’in seçmen desteğini yeniden artırma ihtiyacını görünür kılıyor.

Önümüzdeki araştırmalarda özellikle üç gelişme izlenecek: CDU/CSU’nun AfD ile farkı kapatıp kapatamayacağı, SPD’nin hükümetteyken oylarını artırıp artıramayacağı ve FDP ile BSW’nin % 5 barajına yaklaşıp yaklaşamayacağı.

Almanya’da siyasi yarış artık yalnızca birincilik yarışı değil. Bir sonraki seçimden sonra ülkeyi yönetebilecek çoğunluğun nasıl kurulacağı da yarışın belirleyici sorusu.

Kaynaklar

• INSA, 18–21 Eylül 2026 federal seçim anketi (www.insa-consulere.de)
• Almanya Federal Seçim Kurulu, 2025 federal seçiminin kesin sonuçları ve federal seçim sisteminin açıklaması (www.bundeswahlleiterin.de)
• Berlin Eyalet Seçim Kurulu, 20 Eylül 2026 geçici sonuçları (wahlen-berlin.de)
• Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Seçim Kurulu, 20 Eylül 2026 geçici sonuçları (wahlen.mvnet.de)
• Almanya Federal Meclisi, 9 Eylül 2026 genel görüşme özeti (www.bundestag.de)
• Almanya Federal Siyasi Eğitim Merkezi, siyasi partiler ve AfD’nin siyasi çizgisine ilişkin değerlendirme (bpb.de)
• Almanya Federal İş Ajansı, Ağustos 2026 iş gücü piyasası verileri ve Federal İstatistik Dairesi, Ağustos 2026 enflasyon verisi (www.arbeitsagentur.de)