YENİ Parti, kuruluşunun ardından şimdi de siyasi örgütlenmesinin en kritik aşamasına giriyor.

Parti Sözcüsü Zeynel Emre’nin açıkladığı takvime göre kongre süreci 22 Ağustos’ta başlayacak. 12 Eylül’den itibaren ilçe başkanlıkları için sandık kurulacak. İl başkanlarının belirlenmesi için 18 Ekim tarihi esas alınacak. İl kongrelerinin ise 27 Ekim’e kadar tamamlanması hedefleniyor.

İlk Büyük Kurultay’ın tarihi, il kongreleri tamamlandıktan sonra Parti Meclisi tarafından belirlenecek.

Ancak YENİ Parti’de başlayan süreç, yalnızca rutin bir kongre takvimi değil.

Parti yönetimi, Türkiye’de uzun yıllardır tartışılan delege sisteminin ağırlığını azaltacak ve üyelerin doğrudan iradesini öne çıkaracak yeni bir örgütlenme modeli uygulamaya hazırlanıyor.

Bu nedenle önümüzdeki iki ay, yalnızca YENİ Parti’nin il ve ilçe yöneticilerinin kim olacağını değil, partinin nasıl bir siyasi kültürle yoluna devam edeceğini de gösterecek.

26 AĞUSTOS’A KADAR ÜYE OLANLAR SANDIKTA SÖZ SAHİBİ OLACAK

Partiye yakın olanların şu anda en fazla dikkat etmesi gereken tarihlerden biri 26 Ağustos.

Parti Sözcüsü Zeynel Emre’nin açıklamasına göre, 26 Ağustos’a kadar YENİ Parti’ye üye olanlar devam eden kongre süreçlerinde oy kullanabilecek.

26 Ağustos’ta üyelik çizelgeleri ilçe başkanlıklarında askıya çıkarılacak ve itiraz süreci başlayacak.

Bu ayrıntı, önümüzdeki birkaç günü YENİ Parti açısından oldukça önemli hale getiriyor.

Çünkü bugün partiye üye olacak bir vatandaş yalnızca YENİ Parti’nin üye sayısını artırmış olmayacak.

Aynı zamanda partinin ilk seçilmiş teşkilat yapısının belirlenmesinde de söz sahibi olabilecek.

Başka bir ifadeyle YENİ Parti’de ilk büyük örgüt mücadelesinin başlangıç noktası, 26 Ağustos üyelik sınırı olacak.

KONGRE TAKVİMİ 22 AĞUSTOS’TA BAŞLIYOR

YENİ Parti’nin resmi kongre takvimi 22 Ağustos Cumartesi günü başlayacak.

Ancak 22 Ağustos, doğrudan ilçe başkanlarının seçileceği tarih değil.

Bu tarihle birlikte hukuki ve örgütsel kongre süreci işleyecek. Üyelik listeleri hazırlanacak, seçim hazırlıkları tamamlanacak ve teşkilatlar sandık sürecine hazırlanacak.

İlçe başkanlarının üyelerin katılımıyla belirlenmesi için açıklanan başlangıç tarihi ise 12 Eylül.

Bu tarihten itibaren YENİ Parti’nin Türkiye genelindeki örgüt haritası, geçici ve kurucu yönetimlerden çıkarak seçilmiş yönetimlere dönüşmeye başlayacak.

İLÇE BAŞKANLARINI KİM SEÇECEK?

YENİ Parti’de kongre sürecinin en fazla merak edilen tarafı burada ortaya çıkıyor.

Partinin ilan ettiği yeni modele göre ilçe başkanlarının belirlenmesinde yalnızca sınırlı sayıda delegenin tercihi etkili olmayacak.

Parti üyelerinin doğrudan oy kullanması planlanıyor.

Özgür Özel, YENİ Parti’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki ilk açık grup toplantısında, ilçe başkanlarının, il başkanlarının ve genel başkanın bütün üyelerin iradesiyle belirleneceğini açıkladı.

Özel, delege sistemine dayanan klasik örgütlenme anlayışının terk edileceğini, delegeliğin yalnızca Siyasi Partiler Kanunu’nun zorunlu kıldığı teknik işlevi yerine getireceğini söyledi.

Bu gerçekleşirse YENİ Parti’de sıradan bir üyenin siyasi ağırlığı, mevcut birçok siyasi partidekinden daha yüksek olacak.

DELEGELİK TAMAMEN KALKMIYOR

Burada önemli bir ayrıntı var.

YENİ Parti’nin sisteminde delegelik tamamen ortadan kaldırılmıyor.

Çünkü Siyasi Partiler Kanunu çerçevesinde kongrelerin ve parti organlarının oluşumunda yerine getirilmesi gereken hukuki işlemler bulunuyor.

Ancak YENİ Parti yönetimi, delegelerin siyasi tercihi belirleyen temel güç olmaktan çıkarılmasını istiyor.

Öngörülen sistemde önce üyelerin doğrudan iradesi ortaya çıkacak.

Delege mekanizması ise esas olarak hukuki işlemlerin tamamlanmasında kullanılacak.

Özgür Özel’in açıklamasındaki en önemli siyasi vaatlerden biri de bu.

Üyenin üzerinde bir delege iradesi oluşturulmaması.

12 EYLÜL’DE İLÇELERDE BÜYÜK YARIŞ BAŞLAYACAK

İlçe başkanlığı seçimleri için belirlenen başlangıç tarihi 12 Eylül.

Eylül ayıyla birlikte Türkiye’nin yüzlerce ilçesinde YENİ Parti içindeki ilk ciddi siyasi rekabetin ortaya çıkması bekleniyor.

Kurucu ilçe başkanlarının hangilerinin aday olacağı merak ediliyor.

Karşılarına başka adayların çıkıp çıkmayacağı da önemli bir soru.

Eski Cumhuriyet Halk Partisi örgütlerinden gelen kadrolarla, YENİ Parti’ye ilk kez katılan isimler arasında nasıl bir denge oluşacağı da yakından izlenecek.

Bu süreç YENİ Parti’nin siyasi kimliğinin şekillenmesi açısından büyük önem taşıyor.

Çünkü parti yalnızca Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan kadroların oluşturduğu yeni bir siyasi yapı mı olacak?

Yoksa farklı siyasi geleneklerden insanların katıldığı daha geniş bir merkez mi oluşturacak?

Bu sorunun ilk gerçek cevabı ilçe kongrelerinde ortaya çıkacak.

İL BAŞKANLARI İÇİN KRİTİK TARİH 18 EKİM

YENİ Parti’nin açıkladığı takvimde ikinci büyük aşama 18 Ekim.

Bu tarih, il başkanlarının üyelerin tercihleri doğrultusunda belirlenmesi için planlandı.

Ardından resmi il kongreleri tamamlanacak.

Parti yönetimi bütün il kongrelerinin 27 Ekim’e kadar bitirilmesini hedefliyor.

Böylece YENİ Parti yaklaşık iki aylık yoğun bir süreç içerisinde kurucu teşkilatlardan seçilmiş il ve ilçe teşkilatlarına geçmeyi planlıyor.

BÜYÜK KURULTAY NE ZAMAN YAPILACAK?

Şu anda YENİ Parti’nin ilk Büyük Kurultayı için açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor.

Daha önce parti yöneticileri eylül sonunu veya ekim başını işaret etmişti.

Ancak açıklanan son kongre takvimi bu ihtimali ortadan kaldırmış durumda.

Çünkü il kongreleri ancak 27 Ekim’de tamamlanacak.

Zeynel Emre’nin açıkladığı programa göre il kongrelerinin tamamlanmasının ardından Parti Meclisi toplanacak.

Ardından YENİ Parti’nin ilk Büyük Kurultayı’nın tarihi belirlenecek.

Bu nedenle mevcut takvim dikkate alındığında Kasım 2026, Büyük Kurultay için en güçlü ihtimal olarak öne çıkıyor.

Ancak Kasım ayı şu an için resmi tarih değil.

Bu, açıklanan kongre programından çıkan bir tahmin.

GENEL BAŞKANI DA ÜYELER Mİ SEÇECEK?

YENİ Parti’nin yeni örgütlenme modelinin en çarpıcı ayağı genel başkanlık seçimi olacak.

Özgür Özel, genel başkanın da delegeler yerine bütün parti üyelerinin doğrudan iradesiyle belirlenmesini istediğini açıkladı.

Bu modelin uygulamada hangi yöntemle hayata geçirileceğine ilişkin bütün teknik ayrıntılar henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Parti Sözcüsü Zeynel Emre de üyelerin iradesini ortaya çıkaracak yöntemin temayül yoklaması, aday yoklaması veya başka bir isimle uygulanabileceğini söyledi.

Dolayısıyla ilk Büyük Kurultay öncesinde en fazla merak edilecek konulardan biri şu olacak:

Milyonlarca üyeye ulaşmayı hedefleyen bir siyasi partide genel başkan seçimi teknik olarak nasıl gerçekleştirilecek?

Bu yöntemin ayrıntıları, YENİ Parti’nin doğrudan demokrasi iddiasının ne ölçüde hayata geçirilebildiğini de gösterecek.

ÖZEL’DEN DİKKAT ÇEKEN KURAL

Özgür Özel, yeni örgütlenme modelini açıklarken yalnızca üyelerin yetkisini artıran düzenlemelerden söz etmedi.

Partide görev yapan yöneticiler için üç dönem sınırı getirileceğini de açıkladı.

Daha dikkat çekici açıklaması ise kendi genel başkanlığıyla ilgili oldu.

Özel, genel başkan olarak girdiği bir yerel veya genel seçimde YENİ Parti’nin birinci parti olmaması halinde kurultayı toplayacağını ve genel başkanlığa yeniden aday olmayacağını söyledi.

Bu taahhüt uygulanırsa Türkiye siyasetinde alışılmış liderlik düzeninden farklı bir örnek ortaya çıkacak.

Çünkü siyasi başarısızlığın sorumluluğunu doğrudan genel başkanlık makamına bağlayan siyasi gelenekler Türkiye’de oldukça sınırlı.

MAHALLE MECLİSLERİ GELİYOR

YENİ Parti yalnızca başkanların seçim yöntemini değiştirmek istemiyor.

Partinin örgüt modelinde mahalle meclisleri, ilçe meclisleri ve il meclisleri önemli bir yere sahip olacak.

Özgür Özel’in açıkladığı sisteme göre üye sayısının ve nüfusun yeterli olduğu mahallelerde parti üyeleri mahalle meclislerinde örgütlenecek.

İlçe ve il düzeyinde de siyaset üretiminin yalnızca başkan ve yönetim kurullarının elinde kalmaması hedefleniyor.

İşçiler, çiftçiler, emekliler, gençler, kadınlar, iş insanları ve farklı meslek gruplarının parti politikalarının oluşturulmasına doğrudan katılması amaçlanıyor.

Bu model işlerse YENİ Parti’de teşkilat yalnızca seçim dönemlerinde afiş asan, toplantı yapan veya miting düzenleyen bir yapı olmaktan çıkabilir.

Partinin iddiası, örgütleri aynı zamanda sürekli politika üreten yerel siyasi meclislere dönüştürmek.

ESKİ CUMHURİYET HALK PARTİLİLERİN PARTİSİ Mİ, YENİ BİR SİYASİ MERKEZ Mİ?

YENİ Parti’nin önündeki en önemli siyasi sınavlardan biri de bu olacak.

Partinin kuruluş kadrosunda Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan milletvekilleri belirgin ağırlığa sahip.

Özgür Özel de Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılan çok sayıda üyeye YENİ Parti’ye katılma çağrısı yaptı.

Ancak Özel, partinin yalnızca eski Cumhuriyet Halk Partililere hitap etmeyeceğini de özellikle vurguladı.

Milliyetçilerden muhafazakârlara, Kürt demokratlardan liberallere ve sosyalist demokratlara kadar geniş bir toplumsal kesime çağrı yaptı.

İşte kongreler bu iddianın ilk büyük testi olacak.

İlçe ve il yönetimleri yalnızca eski Cumhuriyet Halk Partisi kadrolarından mı oluşacak?

Yoksa YENİ Parti ilk kongrelerinden itibaren gerçekten farklı siyasi geçmişlerden insanlara kapı açabilecek mi?

Partinin geleceğini belirleyecek temel meselelerden biri bu olacak.

65 İL VE 733 İLÇE HEDEFİ AÇIKLANMIŞTI

YENİ Parti’nin örgütlenme hızı da dikkat çekiyor.

Özgür Özel, 4 Ağustos’ta yaptığı açıklamada teknik örgütlenmenin 60’ın üzerinde ilde tamamlandığını söyledi.

Aynı haftanın cuma gününe kadar 65 il ve 733 ilçede teknik örgütlenme aşamasının tamamlanacağını ifade etti.

Dolayısıyla YENİ Parti açısından bundan sonraki mesele yalnızca tabelaların asılması veya kurucu yönetimlerin atanması değil.

Asıl sınav, bu geçici yapıları üyenin iradesine dayanan seçilmiş teşkilatlara dönüştürmek olacak.

SEÇİME GİREBİLMEK İÇİN KURULTAY NEDEN HAYATİ?

Kongre takviminin bir diğer önemli boyutu seçimlere katılma yeterliliği.

Siyasi Partiler Kanunu’nun 36’ncı maddesine göre bir siyasi partinin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilatını kurmuş ve Büyük Kongresini yapmış olması gerekiyor.

Kanuna göre bir ilde teşkilatlanmış sayılmak için de merkez ilçe dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurulması gerekiyor.

Türkiye’de 81 il bulunduğu için bu düzenleme pratikte en az 41 ilde gerekli örgütlenmenin tamamlanması anlamına geliyor.

2022 yılında yapılan kanun değişikliğiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grup sahibi olmanın tek başına seçimlere katılmak için yeterli olduğu hüküm kaldırıldı.

Bu nedenle YENİ Parti’nin Meclis’te güçlü bir gruba sahip olması seçim yeterliliğini otomatik olarak sağlamıyor.

YENİ Parti’nin kongre takvimini hızla tamamlamak istemesinin yalnızca parti içi demokrasiyle değil, olası bir erken seçim ihtimaline karşı hukuki hazırlıkla da ilgisi bulunuyor.

KURULTAYIN YAPILACAĞI GÜN BİLE ERKEN SEÇİM AÇISINDAN ÖNEMLİ

Kanunun öngördüğü altı aylık süre nedeniyle Büyük Kurultay’ın hangi gün yapılacağı bile siyasi önem taşıyor.

Örneğin YENİ Parti gerekli teşkilatlanmayı tamamlamış halde Büyük Kurultayı’nı 15 Kasım 2026’da gerçekleştirirse, altı aylık şart bakımından yaklaşık 15 Mayıs 2027 sonrasındaki bir seçim için gerekli süreyi doldurmuş olacak.

Kurultay ay sonuna doğru yapılırsa bu tarih de mayıs sonuna doğru ilerleyecek.

Dolayısıyla önümüzdeki aylarda erken seçim tartışmaları yoğunlaşırsa gözler YENİ Parti’nin yalnızca kurultay yapıp yapmadığına değil, kurultayı tam olarak hangi tarihte gerçekleştirdiğine de çevrilecek.

30 AĞUSTOS’TA GENEL MERKEZ AÇILIYOR

Partinin siyasi takvimindeki sembolik tarihlerden biri de 30 Ağustos.

YENİ Parti’nin yeni genel merkez binasının 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda açılması planlanıyor.

Böylece ağustos ayının son haftası parti açısından oldukça yoğun geçecek.

22 Ağustos’ta kongre takvimi başlayacak.

26 Ağustos’ta kongre sürecinde oy kullanabilecek üyeler açısından kritik eşik aşılacak.

30 Ağustos’ta ise yeni genel merkez açılacak.

Bu program, YENİ Parti’nin kuruluş aşamasından teşkilatlanma aşamasına geçişinin sembolik haftası olacak.

TRAKYA’DA GÖZLER TEKİRDAĞ, EDİRNE VE KIRKLARELİ’DE OLACAK

Kongre sürecinin Trakya ayağı da oldukça hareketli geçmeye aday.

Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’de önce kurucu ilçe yönetimlerinin ardından seçimle göreve gelecek kadrolar belirlenecek.

Özellikle şu sorular önümüzdeki haftalarda önem kazanacak:

Kurucu ilçe başkanlarından hangileri yeniden aday olacak?

Karşılarına başka adaylar çıkacak mı?

Eski Cumhuriyet Halk Partisi il ve ilçe yöneticilerinden YENİ Parti’ye geçen isimler teşkilatlarda ne kadar etkili olacak?

Partiye daha önce hiçbir siyasi partide görev almamış yeni isimler girecek mi?

Gençler ve kadınlar yönetimlerde gerçekten güçlü biçimde temsil edilecek mi?

Tekirdağ il başkanlığı için kaç aday çıkacak?

İlçe örgütleri il başkanlığı yarışında hangi adayların yanında duracak?

Trakya’daki belediye başkanları ve yerel siyasi aktörler kongre sürecinde nasıl bir tutum alacak?

YENİ Parti’nin kuruluşundan itibaren savunduğu yeni siyaset anlayışının gerçek karşılığını görebilmek için bu soruların cevapları büyük önem taşıyor.

ASIL SINAV: ÜYENİN OYU GERÇEKTEN BELİRLEYİCİ OLACAK MI?

YENİ Parti’nin ortaya koyduğu model oldukça iddialı.

Ancak siyasi partilerde demokrasi yalnızca tüzüğe yazılan kurallarla ölçülmüyor.

Gerçek sınav uygulamada verilecek.

İlçe başkanlığı için genel merkezden işaret edilen adaylar mı kazanacak?

Yoksa üyeler özgürce tercih yapabilecek mi?

Bir il başkanı genel merkezin istemediği halde üyelerin desteğini alırsa görevinin başında kalabilecek mi?

Farklı görüşleri savunan üyeler parti içinde kendilerine alan bulabilecek mi?

İl ve ilçe meclisleri gerçekten politika üretecek mi?

Yoksa zamanla sembolik yapılara mı dönüşecek?

Bütün bunların cevabını YENİ Parti’nin ilk kongreleri verecek.

ANALİZ: YENİ NESİL SİYASETİN İLK SİNYALLERİ

Türkiye’de siyasi partilerin en fazla eleştirilen taraflarından biri yıllardır aynı.

Siyaset çoğu zaman aşağıdan yukarıya değil, yukarıdan aşağıya kuruluyor.

Genel merkez il başkanını belirliyor.

İl başkanı ilçe örgütünü etkiliyor.

İlçe yönetimi de üyelerin önüne çoğu zaman hazırlanmış bir tablo çıkarıyor.

Üye ise siyasetin gerçek sahibi olmaktan çok, seçim dönemlerinde hatırlanan kalabalığın bir parçasına dönüşebiliyor.

YENİ Parti’nin açıkladığı model bunun tersini kurmayı vaat ediyor.

Bir insan partiye üye olacak.

İlçe başkanını seçebilecek.

İl başkanının belirlenmesinde oy kullanabilecek.

Genel başkanının kim olacağına doğrudan katılabilecek.

Mahallesinde oluşturulan mecliste söz alabilecek.

İlçesinin sorunlarını yalnızca bir parti yöneticisine iletmek yerine, o sorunların çözüm politikalarının oluşturulmasına katılabilecek.

Başarısız olan bir genel başkan da koltuğunu korumanın yollarını aramak yerine yeniden aday olmayacağını baştan ilan edecek.

Yöneticilik makamlarının ömür boyu süren siyasi kariyerlere dönüşmesini engellemek için dönem sınırı getirilecek.

Bütün bunlar eksiksiz uygulanabilirse mesele YENİ Parti’nin seçimde yüzde kaç oy alacağından daha büyük bir anlam taşıyabilir.

Çünkü Türkiye’nin yalnızca yeni partilere değil, yeni bir siyasi parti kültürüne de ihtiyacı var.

İnsanların lidere bağlı olduğu değil, liderlerin üyeye hesap verdiği bir siyaset.

Delegelerin kapalı salon pazarlıklarıyla değil, üyelerin açık iradesiyle yöneticilerin belirlendiği bir siyaset.

Gençlerin yıllarca sıra beklemeden söz alabildiği bir siyaset.

Kadınların yalnızca vitrin için değil, karar vermek için görev aldığı bir siyaset.

İlçe başkanlığının bir güç makamı değil, hizmet görevi sayıldığı bir siyaset.

Genel başkanlığın kaybedilmesi imkânsız bir koltuk değil, başarıya bağlı geçici bir sorumluluk olarak görüldüğü bir siyasi kültür.

YENİ Parti’nin kongre süreci işte bu nedenle sıradan bir parti içi seçimden çok daha fazlasını ifade ediyor.

Elbette bütün bunlar bugün için bir iddia ve siyasi vaat.

Asıl ölçü uygulama olacak.

Ancak demokratik siyasetin en güzel tarafı da burada başlıyor.

Bir liderin veya yönetimin hiç değişmemesi değil, gerektiğinde değişebilmesi.

Aynı isimlerin yıllarca koltukları paylaşması değil, yeni insanların siyasete girebilmesi.

Üyeden yalnızca alkış istemek değil, ona oy, söz ve karar hakkı vermek.

Farklı düşünen insanları dışarıda bırakmak değil, aynı masa etrafında konuşabilir hale getirmek.

YENİ Parti önümüzdeki haftalarda bu sözlerini gerçekten hayata geçirebilirse Türkiye siyasetinde yalnızca yeni bir parti değil, yeni bir örgütlenme kültürünün de kapısını aralayabilir.

Şimdi bütün gözler sandıkta olacak.

Ve belki de YENİ Parti’nin ilk kongrelerinin en önemli sorusu, kimin ilçe başkanı veya kimin il başkanı seçileceğinden bile daha büyük olacak:

Partinin gerçek sahibi yöneticiler mi olacak, üyeler mi?