Bulgaristan, beş yılda sekiz parlamento seçiminin ardından yeniden sandığa gidiyor. Ancak 25 Ekim’deki seçim bu kez parlamentoyu değil, cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısını belirleyecek. Seçimde 27 aday çifti yarışacak. İlk turdan sonuç çıkmazsa ikinci tur 1 Kasım’da yapılacak. Rumen Radev’in cumhurbaşkanlığını bırakarak aktif siyasete geçmesiyle değişen dengeler, İliyana Yotova ile Andrey Gyurov’un adaylıkları ve milliyetçi Yeniden Doğuş lideri Kostadin Kostadinov’un yarışa girmesi seçimi Bulgaristan’ın yakın geleceği açısından önemli hale getiriyor.

Bulgaristan’da yıllardır devam eden siyasi hareketlilik yeni bir seçimle devam ediyor.

Ülke, 25 Ekim 2026 Pazar günü cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısını belirlemek üzere sandığa gidecek. Bulgaristan Ulusal Meclisinin aldığı karara göre ilk turda cumhurbaşkanı seçilemezse en fazla oy alan iki aday 1 Kasım Pazar günü ikinci turda karşı karşıya gelecek.

Merkez Seçim Komisyonu, 25 Ekim seçiminde yarışacak kesin listeyi açıkladı. Pusulada toplam 27 cumhurbaşkanı-cumhurbaşkanı yardımcısı çifti bulunuyor.

Seçim kampanyası ise 25 Eylül itibarıyla resmen başladı. Kampanya 23 Ekim saat 24.00’te sona erecek.

BU KEZ HÜKÜMET DEĞİL CUMHURBAŞKANI SEÇİLİYOR

Bulgaristan’daki sık seçimler nedeniyle 25 Ekim’deki sandığın kapsamı ilk bakışta karışabiliyor.

Bu seçim bir parlamento seçimi değil.

Dolayısıyla Bulgar seçmeni 240 sandalyeli Ulusal Meclisi yeniden belirlemeyecek ve seçim doğrudan yeni bir hükümet oluşturmak için yapılmayacak.

Seçmenlerin önünde cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısından oluşan aday çiftleri bulunacak.

Bulgaristan’da cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçiliyor. Cumhurbaşkanının görevi büyük ölçüde temsilî olmakla birlikte siyasi kriz dönemlerinde geçici hükümet sürecindeki rolü, başbakan adaylarına hükümet kurma görevi vermesi, dış politika ve güvenlik alanındaki yetkileri ile yasaları yeniden görüşülmek üzere parlamentoya gönderebilmesi nedeniyle makam önemli bir siyasi ağırlığa sahip.

SEÇİM TAKVİMİ

Sandıklar 25 Ekim sabahı saat 07.00’de açılacak ve normal koşullarda saat 20.00’de kapanacak. Oy vermek için bekleyen seçmen bulunması durumunda işlem saat 21.00’e kadar uzayabilecek.

Merkez Seçim Komisyonu ülke genelindeki 11 bin 778 sandığın adresini de yayımladı.

Yurt dışındaki Bulgaristan vatandaşlarının seçime ilgisi açısından Türkiye ayrıca dikkat çekiyor. 23 Eylül saat 11.00 itibarıyla yurt dışında oy kullanmak için 66 ülkeden 18 bin 430 başvuru yapılırken, 7 bini aşkın başvuruyla Türkiye ilk sırada yer aldı.

NE OLMUŞTU?

BİTMEYEN BULGARİSTAN SEÇİMLERİ

Bulgaristan’da 25 Ekim’deki cumhurbaşkanlığı seçimini anlamanın yolu 2021’e dönmekten geçiyor. Ülke, hükümet kurulamayan parlamentolar, kısa ömürlü koalisyonlar, erken seçimler ve siyasi krizler nedeniyle beş yıl içinde sekiz kez parlamento seçimine gitti.

4 NİSAN 2021 | KRİZİN BAŞLANGICI

Eski Başbakan Boyko Borisov’un liderliğindeki GERB, Türkçesiyle Bulgaristan’ın Avrupalı Gelişimi İçin Yurttaşlar, seçimi birinci tamamladı.

GERB, Avrupa Halk Partisi ailesinde yer alan, Avrupa Birliği yanlısı, muhafazakâr ve merkez sağ bir siyasi parti.

Ancak GERB’in % 26 dolayındaki oyu hükümet kurmaya yetmedi.

Slavi Trifonov’un protesto hareketinden doğan İTN, Türkçesiyle Böyle Bir Halk Var ikinci sıraya yükselirken, ülkenin geleneksel sol partisi BSP, Bulgaristan Sosyalist Partisi üçüncü sırada kaldı.

Parlamentodan hükümet çıkmadı.

Bulgaristan’ın uzun seçim maratonu böyle başladı.

11 TEMMUZ 2021 | ÜÇ AY SONRA YENİDEN SANDIK

Nisan ayında hükümet kurulamaması üzerine Bulgaristan yalnızca üç ay sonra yeniden seçime gitti.

Ancak ortaya çıkan yeni parlamento da sürdürülebilir bir hükümet oluşturamadı.

14 KASIM 2021 | AYNI YIL ÜÇÜNCÜ GENEL SEÇİM

Bulgaristan, yedi ay içinde üçüncü kez milletvekili seçti.

Bu seçimde PP, Türkçesiyle Değişime Devam Ediyoruz, güçlü biçimde siyaset sahnesine çıktı.

Harvard eğitimli Kiril Petkov ve Asen Vasilev’in öncülüğündeki PP, yolsuzlukla mücadele, kurumsal reform, Avrupa Birliği ile bütünleşme ve liberal ekonomik-siyasi reformları öne çıkaran merkez ve merkez liberal çizgide bir hareket olarak yükseldi.

Kiril Petkov başbakanlığında koalisyon hükümeti kurulmasıyla seçim döngüsünün sona erebileceği düşünüldü.

Aynı dönemde yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Rumen Radev ile İliyana Yotova ikinci kez cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı seçildi.

Ancak siyasi istikrar uzun sürmedi.

2 EKİM 2022 | DÖRDÜNCÜ SEÇİM

Petkov hükümetinin düşmesi Bulgaristan’ı yeniden sandığa götürdü.

Seçimden parçalı bir parlamento çıktı ve kalıcı hükümet oluşturma sorunu devam etti.

2 NİSAN 2023 | BEŞİNCİ SEÇİM

Bulgar seçmeni yaklaşık iki yıl içerisinde beşinci kez milletvekili seçmek zorunda kaldı.

Seçimden sonra Bulgar siyasetinin iki önemli rakibi sıra dışı bir uzlaşmaya gitti.

Bir tarafta Boyko Borisov’un merkez sağ GERB’i, diğer tarafta PP-DB, Türkçesiyle Değişime Devam Ediyoruz-Demokratik Bulgaristan ittifakı vardı.

PP-DB, liberal, reformcu, Avrupa Birliği ve NATO yanlısı, yargı reformunu ve yolsuzlukla mücadeleyi öne çıkaran siyasi blok olarak konumlanıyor.

İki taraf arasında dönüşümlü başbakanlık formülü geliştirildi.

Önce Nikolay Denkov başbakan olacak, daha sonra görev GERB’den Mariya Gabriel’e geçecekti.

Formül işlemedi.

9 HAZİRAN 2024 | ALTINCI SEÇİM

Dönüşümlü başbakanlık anlaşmasının çökmesi Bulgaristan’ı bir kez daha erken seçime götürdü.

GERB seçimden birinci çıktı ancak hükümet kuracak çoğunluğu sağlayamadı.

GERB’in başbakan adayı Rosen Jelyazkov’un önerdiği hükümet parlamentodan güvenoyu alamadı.

Yeni bir siyasi çıkmaz başladı.

27 EKİM 2024 | YEDİNCİ SEÇİM

Haziran seçiminden de hükümet çıkmayınca Bulgar seçmeni dört ay sonra yeniden sandık başına gitti.

Böylece Nisan 2021’den itibaren ülkede yapılan parlamento seçimlerinin sayısı yediye ulaştı.

Aylar süren görüşmeler sonunda GERB’li Rosen Jelyazkov başbakanlığında hükümet kurulmasıyla siyasi istikrarın yeniden sağlanabileceği düşünüldü.

Ancak bu kez kriz parlamentodan önce sokağa taşındı.

11 ARALIK 2025 | HÜKÜMET PROTESTOLARIN ARDINDAN İSTİFA ETTİ

Jelyazkov hükümeti, yolsuzluk tartışmaları ve 2026 bütçesine yönelik tepkilerin büyümesi üzerine istifa etti.

Ülkenin çeşitli kentlerinde düzenlenen geniş katılımlı gösteriler hükümet üzerindeki baskıyı artırdı.

Yeni hükümet arayışlarından da sonuç alınamayınca Bulgaristan bir kez daha erken seçime gitti.

19 NİSAN 2026 | BEŞ YILDA SEKİZİNCİ PARLAMENTO SEÇİMİ

Bulgarlar Nisan 2021’den itibaren sekizinci kez parlamento seçmek için sandık başına gitti.

Ancak bu seçim önceki yedi seçimden farklı bir sonuç ortaya çıkardı.

Cumhurbaşkanlığından ayrılarak aktif parti siyasetine geçen Rumen Radev’in İlerici Bulgaristan Koalisyonu, seçimden açık ara birinci çıktı.

İlerici Bulgaristan, Radev’in siyasi liderliği çevresinde oluşan, ekonomik konularda devletin daha güçlü rolünü savunan, egemenlikçi unsurları bulunan ve dış politikada Rusya ile ilişkiler konusunda geleneksel Batı yanlısı Bulgar partilerinden daha farklı bir çizgi izleyen siyasi hareket olarak öne çıktı.

İlerici Bulgaristan % 44’ü aşan oyla 240 sandalyeli parlamentoda 131 milletvekilliği elde etti.

Bu sonuç önemliydi.

Çünkü 121 milletvekili hükümet kurmak için yeterliyken Radev’in hareketi 131 sandalyeye ulaşarak tek başına çoğunluğu elde etti.

Böylece Bulgaristan’da yıllardır devam eden koalisyon arayışlarından farklı bir siyasi tablo ortaya çıktı.

BEŞ YILLIK SEÇİM MARATONU

Sonuç: Bulgaristan, Nisan 2021 ile Nisan 2026 arasındaki beş yıllık dönemde sekiz parlamento seçimi gerçekleştirdi.

RADEV NEDEN ARTIK CUMHURBAŞKANI DEĞİL?

Bugünkü cumhurbaşkanlığı seçimini ortaya çıkaran gelişmelerin merkezindeki isim Rumen Radev.

Eski Bulgaristan Hava Kuvvetleri Komutanı olan Radev, 2016’da cumhurbaşkanı seçildi ve 2021’de ikinci kez bu göreve getirildi.

Ancak Bulgaristan’daki siyasi krizin derinleştiği süreçte Radev’in ülke siyasetindeki ağırlığı giderek arttı.

Radev, 19 Ocak 2026’da cumhurbaşkanlığından ayrılacağını açıkladı. Anayasa Mahkemesi 23 Ocak’ta istifayı kabul ederek görevini resmen sona erdirdi.

Radev daha sonra kendi siyasi hareketiyle Nisan 2026 parlamento seçimine katıldı.

İlerici Bulgaristan’ın seçim zaferinden sonra Radev hükümetin başına geçti.

Cumhurbaşkanlığı makamını ise o tarihe kadar yardımcısı olan İliyana Yotova devraldı.

İşte Bulgaristan şimdi Radev’den boşalan ve Yotova’nın devraldığı makamın gelecek dönem sahibini seçiyor.

CUMHURBAŞKANLIĞI İÇİN 27 ADAY ÇİFTİ

Merkez Seçim Komisyonunun kesin listesine göre seçime 27 cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı adayı çifti katılıyor.

Ancak Bulgaristan siyasetindeki ağırlıkları ve arkalarındaki siyasi destek açısından bazı adaylar diğerlerinden daha fazla dikkat çekiyor.

İLİYANA YOTOVA KİMDİR?

Seçimin en dikkat çeken isimlerinden biri mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova.

Yotova uzun yıllar BSP, yani Bulgaristan Sosyalist Partisi içerisinde siyaset yaptı. BSP, Bulgaristan Komünist Partisinin dönüşüm sürecinden doğan, günümüzde sosyal demokrat ve demokratik sol çizgide konumlanan ülkenin köklü siyasi partilerinden biri.

Yotova, 2017’den itibaren Rumen Radev’in cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görev yaptı.

Radev’in Ocak 2026’da istifa etmesiyle cumhurbaşkanlığı görevini devraldı.

25 Ekim seçiminde Yotova’nın cumhurbaşkanı yardımcısı adayı Kiril Valçev.

İkili herhangi bir siyasi partinin resmî adayı olarak değil, bağımsız adaylık yöntemiyle bir girişim komitesi tarafından gösterildi.

Pusuladaki numaraları 25.

ANDREY GYUROV KİMDİR?

Yarışın dikkat çeken diğer isimlerinden biri ekonomist Andrey Gyurov.

Gyurov, PP, yani Değişime Devam Ediyoruz hareketinin eski milletvekillerinden.

PP, yolsuzlukla mücadele, kurumsal reform, Avrupa Birliği ile bütünleşme ve Batı kurumlarıyla yakın ilişkileri savunan liberal-reformcu siyasi çizgide bulunuyor.

Gyurov ayrıca Bulgaristan Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı yaptı.

Şubat-Mayıs 2026 döneminde ülkeyi Nisan seçimlerine götüren geçici hükümetin başbakanlığını üstlendi.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde Gyurov’un yardımcısı eski İçişleri Bakanlığı Genel Sekreter Vekili Georgi Kandev.

Gyurov-Kandev ikilisi bağımsız girişim komitesi tarafından aday gösteriliyor ancak Değişime Devam Ediyoruz ve Demokratik Bulgaristan tarafından destekleniyor.

KOSTADİN KOSTADİNOV KİMDİR?

Seçimde Bulgaristan’daki milliyetçi seçmenin oylarına talip olan en dikkat çekici isim Kostadin Kostadinov.

Kostadinov, Vazrazhdane, Türkçesiyle Yeniden Doğuş Partisinin lideri.

Yeniden Doğuş, Bulgar milliyetçisi, Avrupa Birliği’ne karşı eleştirel ve Avrupa şüphecisi, NATO karşıtı söylemleri bulunan ve Rusya ile daha yakın ilişkileri savunan bir siyasi çizgide bulunuyor.

Kostadinov’un cumhurbaşkanı yardımcısı adayı Avrupa Parlamentosu üyesi Petar Volgin.

İkili doğrudan Yeniden Doğuş tarafından aday gösterildi.

BULGARİSTAN’IN BÜYÜK PARTİLERİ NEREDE DURUYOR?

Bulgaristan siyasetini yakından takip etmeyenler açısından parti isimleri oldukça karmaşık görünebiliyor.

Temel siyasi tablo özetle şöyle:

SEÇİMİN ANA TARTIŞMA ALANLARI NELER?

25 Ekim seçiminde yalnızca adayların kişisel profilleri değil, Bulgaristan’ın önümüzdeki dönemde izleyeceği siyasi yönelim de tartışılıyor.

Özellikle Avrupa Birliği ile ilişkiler, NATO, Rusya-Ukrayna savaşı, Rusya ile ilişkilerin geleceği, yolsuzlukla mücadele, yargı reformu, hayat pahalılığı ve devlet kurumlarına güven kampanyanın önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Bu nedenle seçimde adayların yalnızca sağ-sol eksenindeki konumları değil, Bulgaristan’ın Avrupa ile ilişkilerine ve Rusya’ya yönelik yaklaşımları da önem taşıyor.

ANKETLER NE SÖYLÜYOR?

Cumhurbaşkanlığı seçiminin kesin aday listesi henüz yeni oluştuğu için anketler konusunda ihtiyatlı olmak gerekiyor.

Adaylıkların kesinleşmesinden önce yapılan araştırmalar ile kesin aday listesinden sonra yapılacak anketler aynı ağırlıkta değerlendirilemez.

Ağustos ayında yayımlanan bir araştırmada mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova yarışın öne çıkan isimlerinden biri olarak görünüyordu.

Andrey Gyurov da özellikle liberal-reformcu ve Avrupa yanlısı seçmen açısından önemli adaylardan biri olarak öne çıkıyor.

Ancak 25 Eylül itibarıyla kampanya henüz başladığı için kesin aday listesi üzerinden yapılacak yeni araştırmalar yarışın gerçek dengelerini daha sağlıklı gösterecek.

Bu nedenle mevcut anketleri seçim sonucu tahmini olarak değil, adayların kampanyaya hangi başlangıç koşullarında girdiklerini gösteren veriler olarak okumak gerekiyor.

İKİNCİ TUR İHTİMALİ NEDEN ÖNEMLİ?

Bulgaristan’daki cumhurbaşkanlığı seçim sisteminin yapısı nedeniyle ilk tur kadar ikinci turdaki oy geçişleri de önem taşıyor.

İlk turdan bir adayın seçilememesi durumunda en fazla oy alan iki isim 1 Kasım’da yeniden yarışacak.

Bu noktada ilk turda elenen adayların seçmenlerinin hangi adaya yöneleceği önem kazanacak.

Özellikle Boyko Borisov’un GERB seçmeninin, liberal-reformcu PP-DB tabanının, BSP seçmeninin, Hak ve Özgürlükler Hareketi seçmeninin ve milliyetçi Yeniden Doğuş tabanının ikinci turdaki davranışları yakından izlenecek.

Ancak kampanya henüz başladığı için hangi iki adayın ikinci tura kalacağına ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak için erken.

TÜRKİYE AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?

Bulgaristan’daki seçim Türkiye açısından da yakından takip edilmeyi hak ediyor.

İki ülke yalnızca komşu değil. Türkiye ile Bulgaristan arasında ticaret, sınır geçişleri, ulaştırma koridorları, enerji, turizm ve Avrupa’ya açılan güzergâhlar bakımından yoğun ilişkiler bulunuyor.

Türkiye’de yaşayan Bulgaristan vatandaşları da seçimlerin önemli unsurlarından biri.

Nitekim 23 Eylül itibarıyla yurt dışında oy kullanmak üzere yapılan başvurularda Türkiye 7 bini aşkın başvuruyla ilk sırada bulunuyor.

Özellikle Trakya açısından Bulgaristan’daki siyasi gelişmeler ayrı önem taşıyor. Bulgaristan, Türkiye’nin Avrupa’ya kara yoluyla açılan en önemli kapılarından biri. Sınır geçişleri, ticaret, lojistik, turizm ve bölgesel ekonomik ilişkiler nedeniyle Sofya’daki siyasi yönelim Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’ı da doğrudan ilgilendiriyor.

25 EKİM’DE NEYE BAKACAĞIZ?

Bulgaristan’daki seçim gecesinde yalnızca kimin birinci olduğuna bakmak yeterli olmayacak.

Birinci adayın oy oranı, ikinci sıradaki isim, seçime katılım, GERB seçmeninin tercihi, PP-DB tabanının ne ölçüde konsolide olduğu, milliyetçi Yeniden Doğuş’un alacağı oy ve Türkiye dahil yurt dışındaki sandıklardan çıkacak sonuçlar seçimin siyasi anlamını ortaya koyacak.

İlk turdan sonuç çıkmaması halinde ise bütün hesaplar yeniden yapılacak.

Çünkü 1 Kasım’daki olası ikinci turda yarış iki adaya inecek ve ilk turda farklı siyasi hareketlere oy veren seçmenlerin tercihi belirleyici hale gelecek.

BULGARİSTAN SEÇİMİ | KISA KISA

Seçim: Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcılığı

İlk tur: 25 Ekim 2026 Pazar

İkinci tur: Gerekirse 1 Kasım 2026 Pazar

Aday çifti sayısı: 27

Kampanya başlangıcı: 25 Eylül 2026

Kampanya bitişi: 23 Ekim 2026 saat 24.00

Mevcut Cumhurbaşkanı: İliyana Yotova

Eski Cumhurbaşkanı: Rumen Radev

Parlamentodaki sandalye sayısı: 240

Hükümet çoğunluğu için gereken sandalye: 121

Nisan 2026 seçiminin galibi: İlerici Bulgaristan

İlerici Bulgaristan’ın sandalye sayısı: 131

2021’den bu yana yapılan parlamento seçimi: 8

BEŞ YILDA SEKİZ SEÇİMDEN CUMHURBAŞKANLIĞI SANDIĞINA

Bulgaristan’ın 25 Ekim seçimi bu nedenle sıradan bir cumhurbaşkanlığı yarışı değil.

2021’den itibaren hükümet kurmakta zorlanan, kısa ömürlü yönetimler yaşayan ve beş yılda sekiz parlamento seçimine giden ülkede Nisan 2026 seçimi siyasi denklemi büyük ölçüde değiştirdi.

Rumen Radev cumhurbaşkanlığını bıraktı, parti siyasetine geçti ve hareketi parlamentoda tek başına çoğunluğu elde etti. Cumhurbaşkanlığı makamını İliyana Yotova devraldı.

Şimdi Bulgaristan seçmeni önündeki soru farklı:

Radev sonrasında cumhurbaşkanlığı makamının siyasi çizgisi nasıl şekillenecek?

Bu sorunun ilk yanıtı 25 Ekim’de, kesin yanıtı ise gerekirse 1 Kasım’da sandıktan çıkacak.