Bir dönem emniyetten yargıya, askeriyeden medyaya kadar uzanan geniş bir güç ağı kurduğu iddia edilen Fethullahçı yapılanmanın önde gelen isimleri bugün cezaevinde, firari ya da etkisini kaybetmiş durumda. Kumpas davaları, yasa dışı dinlemeler, medya operasyonları ve 15 Temmuz darbe girişimiyle Türkiye’ye ağır bedeller ödeten yapının eski kadroları artık kendi dağınık akıbetleriyle anılıyor.

Bir zamanlar Türkiye’de devletin en kritik kurumlarında görünmez bir ağ kurduğu iddia edilen Fethullahçı yapılanma, bugün eski gücünden çok uzak bir tablo veriyor. Emniyet koridorlarında, adliye kulislerinde, askerî karargâhlarda, medya merkezlerinde ve iş dünyasında etkili olduğu öne sürülen çok sayıda isim ya cezaevinde, ya firari, ya da dünyanın farklı ülkelerinde dağılmış halde yaşamını sürdürüyor.

Yıllarca “cemaat”, “hizmet hareketi” ve “eğitim gönüllüleri” gibi kavramlarla kendisini tarif eden yapı, özellikle 2000’li yıllardan itibaren devletin içindeki kadrolaşma iddialarıyla Türkiye’nin en tartışmalı güç odaklarından birine dönüştü. Ancak Ergenekon, Balyoz, Askerî Casusluk, OdaTV, yasa dışı dinleme dosyaları, 17-25 Aralık süreci ve nihayet 15 Temmuz darbe girişimiyle birlikte bu yapının devlet içinde ulaştığı boyutlar çok daha görünür hale geldi.

EĞİTİM AĞINDAN DEVLET KADROLARINA UZANAN YOL

Fethullahçı yapılanmanın yükselişi, uzun yıllar boyunca eğitim kurumları, dershaneler, öğrenci evleri, yurtlar ve özel okullar üzerinden şekillendi. Yapının özellikle dar gelirli ailelerin çocuklarını hedefleyen burs, barınma ve eğitim ağıyla insan kaynağı oluşturduğu; bu gençlerin daha sonra askerî okullar, polis koleji, hukuk fakülteleri, mülkiye, öğretmenlik ve bürokrasi gibi alanlara yönlendirildiği yıllarca dile getirildi.

Bu ağ, yalnızca bir eğitim faaliyeti olarak kalmadı. Zamanla emniyet, yargı, ordu, maliye, istihbarat, üniversiteler ve yerel bürokrasi içinde örgütlü bir kadrolaşma iddiasına dönüştü. Özellikle kritik sınavlarda soru sızdırma iddiaları, mahrem imam yapılanmaları, kurum içi referans zincirleri ve sadakat esaslı yükselme mekanizmaları, örgütün devlet içinde nasıl güç kazandığına ilişkin en çok tartışılan başlıklar oldu.

EMNİYET-YARGI HATTI: KORKU İKLİMİNİN MERKEZİ

Yapının en etkili olduğu alanlardan biri emniyet ve yargı hattıydı. Özellikle 2008 sonrası dönemde Türkiye, peş peşe gelen büyük operasyonlarla sarsıldı. Ergenekon, Balyoz, Askerî Casusluk, OdaTV ve benzeri davalar, o dönemde “derin devletle mücadele” başlığı altında sunuldu. Ancak ilerleyen yıllarda bu davaların önemli bölümünde sahte dijital delil, yasa dışı dinleme, yönlendirilmiş tanık beyanları ve medya üzerinden itibarsızlaştırma iddiaları gündeme geldi.

Bir dönem Türkiye’nin en güçlü savcıları arasında gösterilen Zekeriya Öz, Celal Kara ve Muammer Akkaş gibi isimler bugün firari olarak anılıyor. Eski Emniyet İstihbarat Daire Başkanı Ramazan Akyürek ile Ali Fuat Yılmazer, Yurt Atayün, Yakub Saygılı ve Nazmi Ardıç gibi eski emniyet müdürleri de FETÖ soruşturmaları ve davalarının sembol isimleri arasında yer aldı.

Bir dönem devlet adına operasyon yapan bu isimlerin daha sonra devletin en ağır suçlamalarıyla karşı karşıya kalması, Türkiye’de bürokratik güç ilişkilerinin nasıl tersine döndüğünü gösteren en çarpıcı örneklerden biri oldu.

MEDYA AYAĞI: ALGI OPERASYONLARINDAN DAĞILMIŞ DİASPORA YAYINLARINA

Fethullahçı yapılanmanın gücünü büyüten en önemli araçlardan biri de medya oldu. Zaman gazetesi, Samanyolu TV, Cihan Haber Ajansı, Today’s Zaman ve örgüte yakın çok sayıda yayın organı, uzun yıllar boyunca kamuoyunun yönlendirilmesinde etkili bir mecra olarak kullanıldı.

Bu medya ağı, yalnızca haber vermekle sınırlı kalmadı. Operasyon dönemlerinde hedef gösterme, itibarsızlaştırma, algı oluşturma ve yargı süreçlerine psikolojik zemin hazırlama işlevi gördüğü iddialarıyla eleştirildi. Özellikle kumpas davaları sürecinde bazı gazetecilerin, polis ve yargı kaynaklı belgeler üzerinden yayınlar yaptığı; bu yayınların toplumsal meşruiyet üretmek için kullanıldığı yıllarca tartışıldı.

Bugün o medya yapısının büyük bölümü kapatılmış durumda. Hidayet Karaca ceza aldı. Ekrem Dumanlı yurtdışına kaçtı. Mehmet Baransu uzun yıllardır cezaevinde yargı süreçleriyle anılıyor. Tuncay Opçin, Emre Uslu, Bülent Keneş, Adem Yavuz Arslan ve Cevheri Güven gibi isimler ise yurtdışında yayın yapan dağınık bir diaspora hattına sıkışmış görünüyor.

FİNANS VE İŞ DÜNYASI AĞI ÇÖKTÜ

Yapının yalnızca bürokratik değil, ekonomik bir ağ kurduğu da uzun yıllar boyunca tartışıldı. Bank Asya, TUSKON çevresi, Koza-İpek Grubu, Boydak Holding ve çeşitli şirket ağları, FETÖ’nün finansal yapılanması iddialarında öne çıkan başlıklar oldu.

15 Temmuz sonrası süreçte bu şirketlerin bir kısmına kayyum atandı, bazı mal varlıklarına el konuldu, çok sayıda iş insanı hakkında dava açıldı. Bir dönem büyük ekonomik güç olarak görülen yapı, finansal kapasitesinin önemli bölümünü kaybetti.

Bu çöküş, örgütün yalnızca devlet içindeki kadrolarını değil, iş dünyası ve medya üzerinden kurduğu etki alanını da büyük ölçüde zayıflattı.

15 TEMMUZ: YAPININ DEVLETLE SON HESAPLAŞMASI

15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe girişimi, Fethullahçı yapılanmanın Türkiye’deki en büyük kırılma noktası oldu. Akıncı Üssü merkezli davalar, örgütün askerî ve sivil unsurları arasındaki ilişkiyi görünür hale getirdi.

Adil Öksüz, Kemal Batmaz, Hakan Çiçek, Nurettin Oruç ve Harun Biniş gibi isimler “sivil imam” yapılanmasının sembol isimleri haline geldi. Adil Öksüz firari kalırken, diğer bazı isimler ağırlaştırılmış müebbet cezalarına çarptırıldı.

Askerî kanatta ise Akın Öztürk, Mehmet Dişli, Mehmet Partigöç, Hakan Evrim, Bekir Ercan Van ve çok sayıda general, subay ve astsubay darbe davalarının sanıkları arasında yer aldı. Darbe girişiminin bastırılmasında Ömer Halisdemir’in Semih Terzi’yi vurması ise Özel Kuvvetler Komutanlığı’nın ele geçirilmesini engelleyen kritik anlardan biri olarak tarihe geçti.

“DOKUNULMAZ” GÖRÜLENLERİN AKIBETİ

FETÖ’nün önde gelen isimlerinin bugünkü tablosu, yapının nasıl çözüldüğünü de ortaya koyuyor. Fethullah Gülen 2024 yılında ABD’de hayatını kaybetti. Adil Öksüz firari. Zekeriya Öz, Celal Kara ve Muammer Akkaş yurtdışında. Ekrem Dumanlı, Tuncay Opçin, Emre Uslu ve Cevheri Güven gibi medya figürleri yurtdışında yayınlarla varlık göstermeye çalışıyor. Akın Öztürk, Mehmet Dişli, Kemal Batmaz, Hakan Çiçek, Nurettin Oruç ve Hidayet Karaca gibi isimler ise ağır ceza süreçleriyle anılıyor.

Bir zamanlar devlet içinde etkili pozisyonlarda bulunan, insanların hayatını değiştiren soruşturmalara imza atan, medya gücüyle toplum üzerinde baskı kuran ve kendilerini güçlü bir koruma zırhı içinde gören kadroların önemli bir bölümü bugün eski konumlarından tamamen uzaklaşmış durumda.

ZORBALIK DÖNEMİNDEN HESAP DÖNEMİNE

Fethullahçı yapılanmanın en büyük toplumsal tahribatı, yalnızca darbe girişimiyle sınırlı değildi. Bu yapının uzun yıllar boyunca oluşturduğu korku iklimi, çok sayıda insanın hayatında ağır izler bıraktı. Askerler, gazeteciler, akademisyenler, bürokratlar, iş insanları ve sade vatandaşlar; sahte delil, yasa dışı dinleme, medya linci ve hukuksuz soruşturma iddialarıyla karşı karşıya kaldı.

Bugün gelinen noktada, bu zorbalıkların büyük bölümünün yanlarına kar kalmadığı görülüyor. Kimi cezaevinde, kimi firari, kimi ise dünyanın farklı ülkelerinde eski etkisini tamamen kaybetmiş şekilde yaşıyor. Ancak bu süreç, yalnızca bir örgütün çöküşü olarak değil; devlet kurumlarının cemaat, tarikat, klik ya da kapalı sadakat ağlarına teslim edilmesinin ne kadar büyük bir tehlike doğurabileceğinin de ağır bir dersi olarak okunuyor.

DEVLET İÇİNDE DEVLET OLMA GİRİŞİMİNİN BEDELİ

FETÖ’nün hikâyesi, Türkiye için yalnızca geçmişe ait bir güvenlik dosyası değildir. Aynı zamanda laik, demokratik ve hukuk devleti ilkesinin neden vazgeçilmez olduğunu gösteren tarihsel bir uyarıdır. Devletin kurumları şeffaflık, liyakat, hukuk ve kamu yararı yerine kapalı yapılara, cemaat ilişkilerine ve sadakat zincirlerine teslim edildiğinde, ortaya yalnızca kurumsal çürüme değil, toplumsal yıkım da çıkmaktadır.

Bir dönem devletin içine yuvalanan bu yapı, bugün büyük ölçüde dağılmış görünse de geride bıraktığı tahribat hâlâ tartışılıyor. Türkiye’nin yakın tarihi, bu yapının yükselişini de çöküşünü de unutmayacak. Çünkü bu hikâye, gücünü hukuktan değil gizlilikten alan yapıların eninde sonunda toplum önünde hesap vermek zorunda kalacağını gösteren en çarpıcı örneklerden biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

FETÖ’NÜN EN BİLİNEN 100 İSMİ