TRAKYA POLİTİK – Tekirdağ’ın Marmaraereğlisi ilçesinde bulunan eski NATO Kabul Limanı olarak bilinen Çeşmeli Limanı’nın 45 yıllık işletme hakkı devri ihalesi sonuçlandı. Çevre aktivisti ve Tekirdağ Kent Konseyi Yürütme Kurulu Üyesi Özgür Aksun, projeye sert tepki göstererek, bölgede petrol ve türevleri ile kimyasal depolama riskine dikkat çekti. Aksun, “Bu proje insan sağlığını, deniz ekosistemini ve su fakiri bölgeyi tamamen yok edecek” dedi.

Tekirdağ’ın Marmaraereğlisi ilçesinde bulunan ve kamuoyunda eski NATO Kabul Limanı olarak bilinen Çeşmeli Limanı’nın 45 yıllık işletme hakkı devri ihalesi sonuçlandı.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklif yıllık 4 milyon 300 bin dolar ile DBH Global Liman İşletmeciliği AŞ tarafından verildi. İkinci en yüksek teklif ise yıllık 4 milyon 250 bin dolar ile Pasifik Liman İşletmesi Ortak Girişim Grubu’ndan geldi.

Bu rakama göre limanın 45 yıllık toplam işletme hakkı bedeli 193,5 milyon dolar olarak hesaplandı. İhale sonucunun Cumhurbaşkanı onayına sunulacağı, onayın ardından sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte yatırım sürecinin başlamasının beklendiği bildirildi.

Ancak ihale sonucuyla birlikte Marmaraereğlisi’nde çevre, halk sağlığı, kıyı kullanımı ve kamu yararı tartışmaları yeniden alevlendi.

Trakya Politik’in daha önce “Turizm Cennetine Kimyasal Tehdit” başlığıyla gündeme taşıdığı Çeşmeli Limanı dosyası, ihale sonucunun ardından yeni bir aşamaya geçti.

Eski NATO Limanı 45 Yıllığına Devrediliyor

Çeşmeli Limanı’nın yapımına 2002 yılında başlandı. NATO’nun alanı kullanmaktan vazgeçmesinin ardından liman uzun süre atıl durumda kaldı.

Resmi tanıtım dokümanlarında yer alan bilgilere göre liman sahasındaki yatırımların yaklaşık % 38’i tamamlandı. Alan, 24 Mayıs 2017 tarihli Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alındı.

Aradan geçen yılların ardından limanın 45 yıllık işletme hakkı devri ihalesinin sonuçlanması, Marmaraereğlisi kıyılarında büyük ölçekli bir liman, sıvı yük, Ro-Ro, genel kargo ve geri saha faaliyetleri döneminin başlayabileceğini gösteriyor.

Proje Alanı 1,4 Milyon Metrekareyi Aşıyor

Resmi belgelerde Çeşmeli Limanı’nın toplam proje alanı yaklaşık 1 milyon 468 bin metrekare olarak yer alıyor. Bunun yaklaşık 589 bin metrekarelik bölümü liman alanı, yaklaşık 873 bin metrekarelik bölümü ise deniz alanı olarak planlandı.

Projede 2 bin 110 metre yanaşma yeri, 30 bin DWT’ye kadar gemilere hizmet verecek altyapı ve aynı anda farklı tonajlarda 12 geminin yanaşabileceği bir liman düzeni öngörülüyor.

Planlanan kapasite başlıkları arasında 4,5 milyon ton/yıl sıvı yük, 4 milyon ton/yıl dökme ve genel kargo, 100 bin araç/yıl Ro-Ro taşımacılığı bulunuyor.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın kısa tanıtım dokümanında limanın karma liman olarak planlandığı; dökme yük, genel kargo, sıvı yük, konteyner ve Ro-Ro taşımacılığına hizmet verebileceği ifade ediliyor. Aynı dokümanda 1. etap tamamlandığında Ro-Ro terminali ve akaryakıt yani sıvı yük terminali operasyonlarına başlanabileceği, 2. etapla birlikte kargo ve dökme yük terminallerinin devreye alınabileceği belirtiliyor.

Bu tablo, Çeşmeli Limanı’nın yalnızca atıl bir iskelenin işletmeye açılması anlamına gelmediğini; Marmaraereğlisi kıyılarında ağır lojistik ve sıvı yük odaklı büyük bir dönüşüm planlandığını ortaya koyuyor.

Özgür Aksun’dan Sert Tepki: “2018’de Bunların Hepsini İptal Ettirdik”

Tekirdağ Kent Konseyi Yürütme Kurulu Üyesi ve çevre aktivisti Özgür Aksun, Çeşmeli Limanı ihalesinin ardından yaptığı değerlendirmede projeye sert tepki gösterdi.

Aksun, bölgenin daha önce de benzer planlarla gündeme geldiğini belirterek, “2018 yılında bunların hepsini iptal ettirdik” dedi.

Eski NATO Limanı olarak bilinen alanda planlanan kullanımın yalnızca liman faaliyetiyle sınırlı olmadığını belirten Aksun, petrol ve türevleri ile kimyasal depolama riskine dikkat çekti.

Aksun, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bu bölgede petrol ve türevleri ile kimyasal depolama alanı yapılmak isteniyor. Böyle bir proje insan sağlığını, deniz ekosistemini ve zaten su fakiri olan bölgeyi tamamen yok edecek. Bu konu yalnızca bir liman yatırımı olarak görülemez. Burada Marmaraereğlisi’nin geleceği, halk sağlığı, deniz yaşamı ve su varlıkları tehdit altındadır.”

“Bölge Liman Olmaya Elverişli Değil”

Özgür Aksun, projenin teknik açıdan da sorunlu olduğunu savundu.

Bölgenin deniz yapısına dikkat çeken Aksun, denizin fiziki durumu nedeniyle alanın kum topladığını ve bu nedenle liman olmaya elverişli olmadığını belirtti.

Aksun, “Teknik olarak da bu bölge liman olmaya uygun değil. Denizin fiziki durumundan dolayı alan kum topluyor. Böyle bir bölgede ağır liman, sıvı yük ve kimyasal depolama faaliyetlerinin planlanması çok ciddi sonuçlar doğurur” ifadelerini kullandı.

Çevre aktivistleri, bu tür alanlarda sürekli dip tarama ihtiyacının doğabileceğini, bunun da deniz ekosistemi, su kalitesi ve kıyı dengesi üzerinde ek baskı yaratabileceğini belirtiyor.

Marmaraereğlisi’nde Turizm, Tarım ve Halk Sağlığı Kaygısı

Marmaraereğlisi, Tekirdağ’ın turizm potansiyeli yüksek ilçeleri arasında yer alıyor. İlçe; kıyı şeridi, yazlık nüfusu, tarım alanları, balıkçılık faaliyetleri, tarihi mirası ve denizle kurduğu yaşam ilişkisiyle öne çıkıyor.

Çeşmeli Limanı’nın sıvı yük, akaryakıt terminali, dökme yük, genel kargo ve Ro-Ro kapasitesiyle işletilmesi halinde bölgeye gelecek ağır vasıta trafiği, deniz trafiği, depolama faaliyetleri ve olası çevresel risklerin Marmaraereğlisi’nin mevcut kimliğiyle çelişeceği belirtiliyor.

Özellikle sıvı yük ve petrol türevleriyle ilgili faaliyetlerin, Marmara Denizi’nin mevcut kirlilik yükü ve müsilaj gerçeğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Çevre savunucularına göre bu proje, yalnızca Marmaraereğlisi’nin değil, Tekirdağ kıyılarının tamamını ilgilendiren bir kamu yararı meselesi.

Trakya Politik Daha Önce Uyarmıştı

Trakya Politik, 9 Aralık 2025 tarihinde yayımladığı “Turizm Cennetine Kimyasal Tehdit” başlıklı haberinde Marmaraereğlisi-Çeşmeli hattındaki liman ve geri saha planlarına dikkat çekmişti.

Haberde, bölgenin kimyasal depolama, sıvı yük, ağır vasıta trafiği ve liman baskısıyla karşı karşıya kalabileceği vurgulanmış; Marmaraereğlisi’nin turizm, tarım, halk sağlığı ve kıyı yaşamı açısından korunması gerektiği belirtilmişti.

İhalenin sonuçlanmasıyla birlikte Trakya Politik’in aylar önce gündeme taşıdığı uyarılar daha güncel ve daha kritik hale geldi.

Yanıt Bekleyen Sorular

Çeşmeli Limanı ihalesinin ardından kamuoyunun yanıt beklediği çok sayıda soru bulunuyor.

Yeni ÇED süreci işletilecek mi?

Liman sahası, geri saha, sıvı yük, akaryakıt terminali, olası kimyasal depolama faaliyetleri, Ro-Ro taşımacılığı ve ağır vasıta trafiği birlikte değerlendirilerek kümülatif çevre etkisi raporu hazırlanacak mı?

Marmaraereğlisi halkı süreç hakkında bilgilendirilecek mi?

Yerel yönetimler, meslek odaları, çevre örgütleri ve bağımsız bilim insanları karar süreçlerine dahil edilecek mi?

Bölgenin deniz yapısı, kum toplama durumu ve liman işletmesine uygunluğu konusunda güncel bilimsel raporlar kamuoyuna açıklanacak mı?

Olası petrol türevi, sıvı yük ya da kimyasal kaynaklı sızıntı, yangın, patlama ve deniz kirliliği risklerine karşı hangi acil eylem planları hazırlanacak?

Ağır vasıta trafiği hangi güzergâhlardan sağlanacak?

Yaz nüfusunun arttığı dönemlerde ulaşım, gürültü, hava kirliliği ve güvenlik riskleri nasıl yönetilecek?

Su fakiri bölgede liman ve geri saha faaliyetlerinin su kaynakları üzerindeki etkisi nasıl hesaplanacak?

Bu sorular yanıtlanmadan atılacak her adımın, Marmaraereğlisi’nde yeni bir çevre ve yaşam hakkı tartışmasını büyüteceği ifade ediliyor.

Kıyıların Geleceği Tartışılıyor

Çeşmeli Limanı ihalesi, Tekirdağ’da kıyı alanlarının nasıl kullanılacağına ilişkin daha büyük bir tartışmayı da beraberinde getirdi.

Kıyıların kamusal niteliği, Marmaraereğlisi’nin turizm ve yaşam alanı kimliği, bölgenin tarımsal üretim potansiyeli, su kaynaklarının kırılganlığı ve Marmara Denizi’nin çevresel hassasiyeti dikkate alındığında, 45 yıllık işletme hakkı devrinin yalnızca ekonomik bir ihale olarak değerlendirilemeyeceği belirtiliyor.

Çevre mücadelesi veren kesimler, liman projesinin bütün ayrıntılarının kamuoyuna açıklanmasını, karar sürecinin şeffaf yürütülmesini ve bölge halkının rızası alınmadan geri dönülmesi zor adımlar atılmamasını istiyor.

Trakya’nın Çevresel Yükü Artıyor

Tekirdağ ve Trakya, son yıllarda sanayi, lojistik, liman, depolama, enerji ve ulaşım yatırımlarının yoğun baskısı altında bulunuyor.

Çorlu, Ergene, Çerkezköy ve Kapaklı hattında sanayileşme kaynaklı çevre sorunları uzun süredir tartışılırken, Marmaraereğlisi kıyısında planlanan yeni liman kapasitesi Trakya’nın çevresel yükünü artırabilecek bir başka başlık olarak değerlendiriliyor.

Çevre savunucuları, Trakya’nın artık yeni ağır sanayi ve lojistik baskılarını taşıyamadığını belirterek; bölge planlamasında tarım, turizm, su kaynakları, deniz ekosistemi, halk sağlığı ve yaşam hakkının öncelenmesi gerektiğini savunuyor.

Aksun’dan Çağrı: “Bu Projeye İtiraz Etmek Haklı ve Meşrudur”

Özgür Aksun, Çeşmeli Limanı projesine itirazın haklı, bilimsel ve kamusal bir zemine dayandığını belirtti.

Aksun, Marmaraereğlisi’nin geleceğini ilgilendiren bu tür projelerde halkın söz hakkının yok sayılamayacağını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu projeye karşı çıkmak, yatırıma karşı çıkmak değildir. Halk sağlığını, denizi, suyu, tarımı, turizmi ve yaşam alanlarını savunmaktır. Marmaraereğlisi petrol türevleri ve kimyasal depolama alanına dönüştürülemez. Bu bölge zaten su fakiri. Deniz ekosistemi kırılgan. Kıyılar halkındır. Bilimsel, hukuki ve toplumsal bütün yollarla bu sürecin takipçisi olacağız.”

Süreç Yakından İzlenecek

Çeşmeli Limanı’nın 45 yıllık işletme hakkı devri ihalesiyle birlikte Marmaraereğlisi ve Tekirdağ için kritik bir süreç başladı.

İhale bedeli, yatırım vaatleri ve lojistik kapasite kadar; çevre güvenliği, halk sağlığı, kıyı kullanımı, deniz kirliliği riski, su kaynakları, ağır trafik yükü ve kamu yararı başlıklarının da açıklığa kavuşturulması bekleniyor.

Trakya Politik’in daha önce gündeme taşıdığı Çeşmeli Limanı dosyası, ihale sonucunun ardından yeni bir aşamaya geçti.

Tekirdağ kamuoyu şimdi şu soruların yanıtını bekliyor:

Çeşmeli Limanı, denetlenebilir ve kamu yararına uygun bir yatırım olarak mı şekillenecek?

Yoksa Marmaraereğlisi’nin turizm, tarım, su ve yaşam alanı kimliğini tehdit edecek yeni bir çevre yüküne mi dönüşecek?

Çevre mücadelesi veren kesimlerin ortak vurgusu ise net:

Tekirdağ’ın kalbine hançer vurulmasına izin verilmemeli.